— Mevlana M. Gürbulak

yandex, türkiye’de neden başarılı olamaz?

öncelikle şunu belirtmem gerekir, bu bir blog yazısı olduğu için, yazıda bolca varsayım ve tahminlerde bulundum. bunların çoğu rakamlara ya da objektif kaynaklara dayanan analizler değil. çoğunun kaynağı şahsi deneyimler, bakış açıları ve çıkarımlar. dolayısıyla bu yazının doğruluğu ancak zamanla test edilebilir.

kısa bir süre önce yandex’in türkiye pazarına girdiği haberini aldık. rusya’daki arama motoru pazarının yüzde 64’üne sahip olan yandex, eski sscb dışındaki ilk yatırımını türkiye’ye yapmış oldu.

yandex’in, türkiye pazarından gelir elde edebilmek için, dolayısıyla türkiye pazarında kalmaları için, kendilerine koydukları pazar hedefi yüzde 10-15 civarında. ben bu hedefin gerçekleşemeyeceğini, dolayısıyla yandex’in türkiye pazarından yakın gelecekte çıkacağını düşünüyorum. bu konuda webrazzi yazarı fırat demirel ile de sıkı bir iddiaya giriştik. fırat, yandex’in yüzde 10’luk bir pazar payını yakalayabileceğini düşüniyor. ben yüzde 2’nin bile imkansız olduğunu düşünüyorum.

webrazzi’nin de haberinde paylaştığı gibi türkiye’de arama motoru piyasasına yüzde 95’e yakın pazar payıyla google hakim. onu cebri ınternet explorer kullanıcılarının desteğiyle yüzde 4,27 oranına ulaşan bing takip ediyor. yahoo, ask ve aol gibi seçenekler ise türk internet kullanıcıları tarafından muhtemelen yanlışlıkla kullanılıyor. gemius’un yayınladığı rapora göre ise google’ın arama motoru pazarındaki payı yüzde 98.7

 

yandex kime hitap ediyor?

yandex neden başarılı olamaz sorusunu cevaplarken, yandex’in potansiyel müşterilerini gözönünde bulundurmak gerekir. bana göre yandex türkiye servisini iki kullanıcı kitlesi tercih edecektir.

birincisi türkiye’de yaşayan fakat eski sscb sınırlarında doğmuş ya da bu coğrafyadan etkilenmiş göçmen kitle (kısaca mail.ru kullanan kitle de diyebiliriz). rusça’nın ve rus kültürünün etkilerinin önemli ölçüde hissedildiği bu kullanıcı grubu yandex türkiye servisinden memnun kalacaktır. fakat bu kullanıcıların sayısı oldukça az olduğundan yüzde 100 penetrasyon sağlansa bile bunun pazar payına etkisi sınırlı kalacaktır.

ikinci kitle ise, bilinçli ve interneti kullanırken tercih hakkını kullanmayı bilen türk internet kullanıcıları içerisinden, yandex türkiye’yi tanıyan ve herhangi bir sebeple yandex türkiye’yi faydalı bulan kullanıcılar olacaktır. ki bu kullanıcılar da muhtemelen yandex’i google’ın yanında tamamlayıcı bir işleve hizmet için kullanacaklar.

yandex’in dezavantajı bu kullanıcı kitlesinin de sayısının oldukça sınırlı olması. bana göre bilinçli ve tercih hakkını kullanmayı bilen internet kullanıcıları aşağıdaki özellikleri taşır.

  • eğer mecbur değilse, internet explorer explorer dışında bir tarayıcı kullanır
  • gmail kullanır
  • sadece facebook kullanmaz, twitter da kullanır. twitter ve facebook’un ayrı mecralar olduğunun farkındadır. tercihen friendfeed de kullanır.
  • online alışveriş miktarı, toplam harcamalarının içinde önemli bir yer tutar.
  • fiziksel olarak bulunmasının zaruri olduğu durumlar hariç banka şubesine uğramaz.
  • en son ne zaman uçak-otobüs biletini acenteden satın aldığını hatırlamaz.
  • akıllı telefon kullanır; symbian’ı akıllı telefon olarak değerlendirmez.
  • sadece tek bir işlev için (mesela toplantı ayarlamak) kullandığı birçok web tabanlı servis vardır.
  • webrazzi okur, okumasa bile webrazzi’yi bir arkadaşından duymuştur :)

bu maddeler ilk anda sıraladıklarım, üzerine düşünülürse daha çok madde çıkabilir. ama anlatmaya çalıştığım şey yandex’in bu maddelerin hemen hepsini sağlamayan kullanıcıların gündemine bile girmeyeceğidir. çünkü, türkiye’deki kullanıcıların ciddi bir bölümü için arama demek google ile eş anlamlıdır; bing’in google’a alternatif olduğu bilinmez. bu kitle çoğu zaman tarayıcı kavramına da yabancıdır. bu yüzden internet explorer kullanır.

yukarıdaki maddelerden sadece internet explorer filtresi uygulandığında bile yandex için, mücadele edecekleri pazar yüzde 56 (internet explorer kullanıcı yüzdesi) daralıyor. webrazzi filtresini uyguladığımızda pazar ne kadar daralır, bunun cevabını da ancak arda kutsal ya da fırat demirel verebilir :) ki kalan pazar içerisinde de hala daha google çok kuvvetli olacak.

hal böyleyken başta söylediğimi tekrarlıyorum ve diyorum ki, yandex’in türkiye pazarında yüzde 10-15 gibi bir pazar payına ulaşması bence imkansızdır. dolayısıyla eğer gelir elde etmeden devam etme gibi bir niyetleri yoksa pazardan çekilmeleri de kaçınılmaz olacaktır. gazetecilik yıllarımdan tanıdığım peter bulut ağca’nın da içinde bulunduğu yandex türkiye ekibi de muhtemelen bu riski satın alarak yandex ile el sıkışmıştır.

6 comments
  1. Said Tahsin Dane says: October 11, 201112:21 pm

    Bence çok haklısın. Yüzde 10 çok uçuk. Yüzde 2-3 bile çok zor bana sorarsan

    • Mert says: October 11, 20111:26 pm

      faydalarına bağlı.. malum google neyi bulmak istiyorsa onu sunuyor. yani 2 kisi aynı aramayı yaptıgında farklı sonuç veriyor. özellikle rus kızlarla alakalı bir faydası olursa, Türk gençlerinin vazgeçilmezi olabilir :)

  2. Yandex türkiye’de tutar mı? « Bu3 says: October 17, 20116:42 pm

    [...] öncesinde Xing’in dükkanı kapatıp gideceği öngörüsünde bulunan Mevlana gürbulak da yandex türkiye’de neden başarılı olamaz? yazısıyla kendi kişisel deneyimlerini baz alarak değerleme [...]

  3. [...] katkımız olur, yoksa yandex türkiye‘de tutar mı yazısı ve Mevlana Gürbulak’ın yandex türkiye‘de neden başarılı olamaz yazılarındaki karamsar düşünceler maalesef [...]

  4. Yandeks Türkiye kapanıyor mu? « Bu3 says: March 14, 20122:58 pm

    [...] zamanında yapılan eleştirileri dikkate almış olsaydı da bu kadar zahmet çekmeselerdi. Mesela yandex türkiye yazısında neden başarılı olamayacağına dair birçok noktaya değinmişlerdi. Hadi bu kadar [...]

  5. Yandex Türkiye’de TUTAR MI? : Çok Tutar says: October 22, 20121:11 pm

    [...] öncesinde Xing’in dükkanı kapatıp gideceği öngörüsünde bulunan Mevlana gürbulak da yandex türkiye’de neden başarılı olamaz? yazısıyla kendi kişisel deneyimlerini baz alarak değerleme [...]

Submit comment